Wotanin Wowapi 18 - januari 1995


nieuwsbrief van de Lakota Stichting

nummer 18, januari 1995

Inhoudsopgave

Van de redactie


1994 loopt ten einde en de Lakota Stichting kan met tevredenheid terugkijken op een geslaagd lustrumjaar. Hoogtepunt was wel de extra feestelijke culturele manifestatie die meer dan 250 bezoekers in één middag trok.
Ook in 1995 gaan we als vanouds aan de slag. We houden het met opzet nog een beetje vaag, maar er wordt hard gewerkt aan het opnieuw verbeteren van de Wotanin Wowapi. Met nog informatievere en goed leesbare artikelen hopen we de kwaliteit van ons kwartaalblad verder te verbeteren, want voorlichting over de inheemse volken van Noord- en Zuid Amerika is en blijft een belangrijke taak van de stichting. Deze taak komt ook tot uiting op andere manieren. Begin 1996 zal de opening plaatsvinden van een tentoonstelling over de Lakota, die de Lakota Stichting en 'een museum' samen gaan opzetten. Het organiseren van deze tentoonstelling brengt aardig wat werk met zich mee, dus voorlopig hoeven we ons niet te vervelen. Verdere berichten hierover volgen. Wij houden U op de hoogte!
En uiteraard blijven we verschillende projecten bij de Lakota steunen. Elke cent meer die U ons geeft naast de vaste donatie van 25 gulden, gaat naar initiatieven van de Lakota zelf, zoals KILI Radio of Camp Courage. Al deze activiteiten krijgen een extra dimensie. Met ingang van 1995 laten de Verenigde Naties het Decennium van de Inheemse Volken beginnen, als vervolg op het Jaar van de Inheemse Volken. Het is de bedoeling dat tijdens deze periode een verklaring over de rechten van de inheemse gemeenschappen wordt aangenomen, die weer als handvat kan dienen voor het ondernemen en rechtvaardigen van verdere acties.
Kortom, de komende jaren valt er nog genoeg te doen.

De redactie en alle andere medewerkers van de Lakota Stichting wensen U een gelukkig nieuwjaar!

Ingrid van Amelsfort


Het Pine Ridge-reservaat

In het vorige nummer van Wotanin Wowapi werd beschreven hoe de reservaten tot stand kwamen. In dit nummer gaan we dieper in op het Pine Ridge-reservaat in Zuid-Dakota.

Pine Ridge is het op één na grootste reservaat in de Verenigde Staten. Het ligt in het Zuidwesten van Zuid-Dakota en omvat 5000 km2. Er leven ongeveer 19.000 mensen, 16.000 Oglala's en de overige 3000 bestaan uit blanken en leden van andere stammen. Het reservaat is opgedeeld in drie counties, een soort gemeentes, n.l. Shannon County, Jackson County en Bennett County. Shannon County is de armste streek in de V.S., hetgeen veel zegt over de situatie in dit reservaat. Nadat in 1878 de grenzen van het reservaat definitief waren vastgesteld, begon de Amerikaanse regering met de ondermijning van de Lakota cultuur. Men wilde boeren van de Lakota's maken, hetgeen volledig indruiste tegen hun vroegere nomadische bestaan. Om brave Amerikaanse burgers van de Lakota te maken werd hun religie en taal verboden. Christelijke kerken stortten zich op de 'heidenen', kinderen werden vaak van de ouders weggenomen om ze op kostscholen te plaatsen.

LAND
Het land werd verdeeld waarbij ieder hoofd van een Oglala huishouding 160 acres toebedeeld kreeg. Dit stond in totale tegenstelling tot het Indiaanse geloof dat men land net zo min als lucht kan bezitten. Het overige land werd opengesteld voor blanke kolonisatie. Veel Oglala verloren hun land op slinkse wijze, juist door hun onbegrip over het 'bezitten' van een stuk land. Dit verklaart waarom grote delen van het reservaatsgebied in blanke handen zijn. Gelukkig weerstonden velen de druk om hun cultuur op te geven en daarom heeft deze kunnen overleven. In het geheim werd doorgegaan met het spreken van Lakota en het houden van ceremonies. De Lakota traditie werd mondeling doorgegeven, maar er is toch grote schade aangericht en dit verklaart het inferioriteitsgevoel dat veel Indianen nog steeds hebben. Het Bureau of Indian Affairs controleerde het totale leven op het reservaat tot 1934. Daarna werd officieel gestopt met het onderdrukken van de Lakota cultuur en werd het de stam toegestaan een eigen grondwet te hebben en een beperkte vorm van zelfbestuur uit te oefenen. In de 50'er jaren was de regeringspolitiek er op gericht zoveel mogelijk Indianen van het reservaat weg te lokken naar de grote steden. Het leven in de grote steden bleek voor de meesten echter nog rampzaliger te zijn en velen keerden naar Pine Ridge terug.
In 1960 veranderde de Amerikaanse politiek onder leiding van president Kennedy en later Johnson. Men erkende dat er andere culturen in de V.S. bestonden en dat velen niet deelden in de 'Amerikaanse droom'. Dit had grote invloed voor het reservaatsleven. Het BIA verloor zijn absolute controle over stamaangelegenheden. Tussen ± 1965 en 1975 steeg het stambudget van 100.000 dollar naar 6.000.000 dollar per jaar. Dit gaf de Oglala veel meer mogelijkheden om de economische en sociale problemen aan te pakken en vooral op hun eigen wijze. Men verkreeg meer controle over de besteding van overheidssteun. In een poging het politieke systeem meer te doen gelijken op het politieke leven van de Oglala voor de reservaatstijd, werd overgegaan op decentralisatie. Hoewel er nog steeds onderlinge onenigheid is, probeert men steeds meer om tot een compromis te komen.

STAMRAAD
Tegenwoordig wordt het reservaat bestuurd door de stamraad. Deze bestaat uit zestien gekozen leden, die negen kiesdistricten vertegenwoordigen. Hoofd is de president van de stamraad, bijgestaan door de vice-president. Iedere twee jaar vinden verkiezingen plaats. De stamraad stelt rechters aan die oordelen over de meeste vergrijpen binnen het reservaat. Blanke bewoners vallen echter onder de wetgeving van de staat Zuid-Dakota en dit geeft aanleiding tot menig conflict.
De meeste Oglala beschouwen Pine Ridge als een soevereine natie die zich nooit heeft overgegeven aan de V.S. Soevereiniteit en conflicten over rechtsbevoegdheid vormen een voortdurende bron van irritatie tussen Pine Ridge, de staat Zuid-Dakota en de V.S. De onderlinge verhouding is die van pupil en bewindvoerder. Dit houdt in dat stamland en hulpbronnen onder bescherming en verantwoording van de regering vallen. Uitvoerend orgaan is het BIA en velen vinden dat zij geen effectieve bewindvoerder is geweest. In ruil voor Indiaans land heeft de regering speciale verantwoordelijkheden op zich genomen, o.a. dienstverlening in de vorm van onderwijs, medische zorg, wegenbouw en beurzen voor Indiaanse studenten. In tegenstelling tot wat vaak wordt geloofd ontvangen de Oglala geen maandelijkse uitkering van de overheid. De beroemde 'pay-checks' zijn pachtinkomsten van land dat door Oglala's aan blanken wordt verpacht. Het BIA. bemiddelt in de meeste gevallen bij het verpachten en betaalt de Indianen uit. Voor de Oglala's die geen werk hebben, en dat is 80%, bestaan de inkomsten verder uit financiële steun waar alle Amerikanen recht op hebben, een soort bijstand dus. Verder zijn er voedselbonnen en subsidies voor de weinigen die boer zijn. De voedselbonnen zijn niet genoeg voor een volwaardige voeding en de meesten leven op vet en koolhydraatrijk voedsel. Daardoor zijn veel Oglala's dik en toch ondervoed. Eén van de grootste problemen is het alcoholisme, waaraan al eerder een artikel is gewijd (Wotanin Wowapi nr. 16).

WERK
Er is weinig werkgelegenheid op Pine Ridge. De meeste Oglala's die een baan hebben werken voor dienstverlenende bedrijven, zoals scholen, sociale dienstverlening, de stamraad, het B.I.A., de stamraad en andere hulpverlenende instanties. Al deze banen zijn helaas verbonden met overheidssteun. Er zijn geen natuurlijke hulpbronnen zoals steenkool en olie en veel Oglala's zouden zich verzetten tegen mijnbouw omdat dit indruist tegen hun cultuur. Industrie komt niet van de grond door gebrek aan kapitaal en geschoolde arbeidskrachten. Ook de mentaliteit van de Oglala's zit tegen omdat er nooit een cultuur van betaald werk heeft bestaan. Inkomsten uit toerisme lopen stuk op het feit, dat veel Oglala's niets voelen voor exploitatie van hun cultuur en zijn ook nauwelijks faciliteiten voor bezoekers. Eén van de weinige succesvolle ondernemingen is de Cedar Pass Lodge bij de Badlands. Dit is een bezoekerscentrum dat geheel door de stam wordt gerund.

FACILITEITEN
Er is een klein ziekenhuis in Pine Ridge waar het grootste deel van de staf blank is. Men kampt met een voortdurende onderbezetting, vooral aan artsen. Er zijn wel disctrictsverpleegsters. Ernstige gevallen worden altijd naar ziekenhuizen buiten het reservaat vervoerd. Veel Oglala's wenden zich liever tot de medicijnmannen met gezondheidsproblemen.
De meeste scholen staan nu onder beheer van de stam zelf. Naast regulier onderwijs worden de leerlingen weer onderwezen in Lakota taal en cultuur. Door de sociale problemen is er helaas een grote uitval van leerlingen, zelfs tot 50%. Sinds 1971 biedt het Oglala Lakota College de mogelijkheid tot voortgezet onderwijs, dat geïntegreerd wordt met de eigen cultuur. Er is ook een eigen radio-station: KILI-radio, van waaruit men zowel in het Engels als in het Lakota uitzendt.
De grote problemen op Pine Ridge gaat men te lijf met verschillende hulpprogramma's. Vele hiervan opereren op basis van de Lakota cultuur. Men probeert de oude waarden en normen weer in leven te roepen. Er wordt steeds meer waarde gehecht aan de 'Good Red Road' en dit uit zich in steeds grotere belangstelling voor de oude ceremonies, het spreken van de eigen taal en het gevoel een eigen identiteit als Lakota te hebben. Veel ceremonies eisen van de deelnemers onthouding van alcohol en drugs. Een goed voorbeeld is de Zonnedans. In religieus opzicht bestaat nu en vreedzame coëxistentie tussen de christelijke kerken en de traditionele Lakota religie. Veel Lakota's, vooral de ouderen, belijden de beide geloven en dit wordt grotendeels door de kerken geaccepteerd.

Samenvattend kan men over Pine Ridge zeggen, dat de problemen er nog steeds heel groot en het zal nog heel lang duren voordat ze verdwijnen. Echter door het groeiend zelfbewustzijn van de Oglala's is er steeds meer hoop op verbetering van de situatie.

Natanja Davidsson


Seminoles in Florida

In Florida wonen maar enkele duizenden Indianen, maar als je zo in deze staat rondkijkt zou je dat niet geloven. Buffalo Bill Wildwestshows, een Indianendorp in Disney World, overal zijn ze aanwezig. De bekende stereotiepe prairie-Indiaan en niet de echte dus, wel te verstaan. Florida's Seminoles en Miccosuccees hebben zich teruggetrokken in de Everglades. Een bezoek aan een heel ander Amerika.

DISNEY WORLD
Ik was al vaak in Amerika geweest, maar Florida kende ik nog niet. Het heeft een heel ander landschap en klimaat dan ik gewend was. Vooral de klamme hitte vergde enige aanpassing. Ook de palmbomen associeerde ik niet echt met Amerika.
Een bezoek aan Florida is niet compleet zonder naar Disney World geweest te zijn. Het bekende Magic Kingdom met het sprookjeskasteel is eigenlijk voor kinderen bedoeld, maar ook volwassenen komen er veel heen. Het bestaat weer uit een aantal thema-parken waaronder, jawel, Frontierland. Het Wilde Westen dus. Het grootste deel hiervan wordt ingenomen door een straat met saloons en giftshops. In een uithoek van het terrein staat een Indianendorp. Tipi's, poppen van Indianen, een kano bij de rivier en een mechanisch hondje dat de hele tijd met z'n staart kwispelt: zo ziet de doorsnee toerist de Indianen.
Ook in andere delen van het park wordt zeer simplistisch omgesprongen met Amerikaanse geschiedenis. Future World, waar mogelijke toekomstige ontwikkelingen worden uitgebeeld, ziet ook alleen maar positieve ontwikkelingen in de toekomst: het kan toch alleen maar beter worden.

MOERASSEN
De Indianen, die nu nog in Florida wonen, de Seminoles en de Miccosuccees zijn eigenlijk vluchtelingen uit het noorden. Groepen Creeks uit Georgia trokken in de vorige eeuw naar het zuiden op de vlucht voor het Amerikaanse leger. De oorspronkelijke bewoners van Florida waren toen al lang door de Spanjaarden uitgemoord. De Seminoles (dit betekent 'weglopers' in de Creek-taal) trokken zich terug in de moerassen, waar ze na drie oorlogen met de Verenigde Staten nog niet uit verdreven waren. Later kregen ze verschillende reservaten. De Indianen pasten zich aan de andere omstandigheden aan en gingen in palmhutjes (chickees) op eilandjes in de moerassen wonen. Velen van hen wonen nu nog zo. Op de doorgaande wegen in de Everglades zie je de chickees bij de kant van de weg. Sommige hebben een Indiaanse giftshop en de onontkoombare alligator in de achtertuin om toeristen te trekken. In de giftshops (ook in Disney World) opvallend aanwezig: kralenwerk uit het prairiegebied en zilver met turkoois uit het Zuidwesten. Het eigen handwerk van de Seminoles is maar mondjes maat aanwezig: wat gevlochten kommetjes en patchwork kleding. De Seminoles waren de eersten die een casino opzetten en bij de weg zie je dan ook grote reclameborden met aankondigingen van de bingo. Ook nep-Indianendorpen worden aangeprezen als dé gelegenheid om met Indianen kennis te maken. Voor de toerist wekt het weer eens de indruk dat alle Indianen dezelfde cultuur hebben. Met de Indianen zelf krijg je nauwelijks contact.

Gerda Bolhuis


CD-bespreking


Robbie Robertson & The Red Road Ensemble: 'Music for the Native Americans'

Robbie Robertson, voormalig lid en leider van de folkgroep The Band heeft een derde soloalbum uitgebracht. Robertson, zelf zoon van een Indiaanse moeder, werd aangezocht om de soundtrack te schrijven voor een zes uur durende documentaire over de 'Native Americans'. De serie loopt momenteel op de Amerikaanse tv en geeft een beeld van wat in de verschillende delen van Amerika is gebeurd met de inheemse stammen.
De muziek bij deze documentaire is tot stand gekomen met medewerking van verschillende Indianen uit diverse stammen, zoals de zussen Priscilla en Kita Coolidge en Spotted Eagle. De nummers hebben allemaal de typisch Indiaanse invloeden en geven daarnaast per stam iets herkenbaars en iets eigens in een modern traditionele stijl.
Opvallend goed op deze CD zijn het openingsnummer 'Coyote Dance' en het tiende nummer 'The Vanishing Breed'. Persoonlijk vind ik het laatste nummer, waarbij het achtergrondkoor wordt geleverd door het geluid van de krekels, het meest opvallend. Door Juan Wilson zijn er woorden bij het nummer geschreven, die worden gezongen door de Lakota operazangeres Bonnie Jo Hunt.

De CD is uitgegeven door Capitol Compact Disc nr. 7243 8 28295 2 2. Naast de documentaire is ook een begeleidend boek verschenen.

Yothu Yindi: 'Freedom'

Van een heel ander kaliber, maar zeer zeker de moeite waard is de nieuwe CD van Yothu Yindi met de titel Freedom. Yothu Yindi is een Aboriginal groep afkomstig uit de Yolngu (Aboriginal) homelands aan de Noordoostkust van Australië.
Deze CD geeft een beeld van de immense problemen die de originele bewoners van Australische land hebben doorstaan. Het geeft in de nummers ook blijk een prachtige cultuur met een weergaloze historie op het gebied van rituelen en ceremonies.
Het titelnummer Freedom ligt aan de basis van deze CD. In deze song wordt uiteengezet dat je moet werken aan de balans in het leven. Vooral samen, dan ben je sterk, op zoek naar de nieuwe vrijheid, maar nooit mag je vergeten, waar je geboren bent. Je erfgoed is je basis, gebaseerd op duizenden jaren van traditie. Verder worden er moderne songs verweven met de traditionele muziekinvloeden en instrumenten. Maar ook de oude 'traditionals' zoals het nummer Ngekrk, een lied over de Gumatj clan, afkomstig uit het Noordoostelijk Arnhemland.
Naast de 16 nummers op deze CD is het bijgeleverde hoesje het vermelden waard. Het is prachtig geïllustreerd met foto's en tekeningen uit de Aboriginal cultuur. De groep Yothu Yindi heeft zelf al een aantal CD's gemaakt maar is ook bekend door de groep Midnight Oil. Aan één van de CD's van deze groep hebben ze namelijk hun medewerking verleend.

De CD Freedom is verschenen bij Hollywood Records nr. HR-61451-2

Evert de Kruijf


Boekbespreking


Waarom neemt U met geweld wat U met liefde kunt krijgen?

500 jaar geschiedenis van indianenvolken

Bij uitgeverij Contact verscheen dit boek met teksten van Noord-Amerikaanse Indianen. Een eerdere Amerikaanse versie van het boek, 'Native American Testimony', liep tot het begin van de reservatentijd. Nu is er een extra deel toegevoegd, dat vanaf 1865 tot de huidige tijd loopt. Eén van de laatste teksten is van Peter Blue Cloud en handelt over de Oka-zaak, de Mohawk-opstand in 1990. Het boek eindigt met voorspellingen voor de toekomst.
Naast teksten van bekende Indianen zijn deze keer ook wat teksten van minder bekende herkomst opgenomen. Opvallend is de afwezigheid van de toespraak van Chief Seattle. In de tekst wordt, overigens zonder referentie aan Seattle, opgemerkt dat soms teksten van Indianen door blanke tolken en notulisten behoorlijk opgesierd zijn. Er zijn aanwijzingen dat dit ook indertijd met de woorden van Seattle gebeurd is.
Verder geeft het boek een prima overzicht over hoe Indianen over de eeuwen heen hun contacten met de blanke Amerikaanse wereld hebben ervaren. Ook over de huidige situatie wordt reële informatie gegeven.

Waarom neemt U met geweld wat U met liefde kunt krijgen? - 500 jaar geschiedenis van indianen volken - samenstelling Peter Nabokov - uitgeverij Contact - Amsterdam/ Antwerpen 1994 - ISBN 90-254-0099-X - prijs f 49,90.

Voices of the Earth
Indigenous peoples, new partners & the right to self-determination in practice

Onder bovenstaande titel verscheen de congresbundel van het door het Nederlands Centrum voor Inheemse Volken in november 1993 georganiseerde congres (zie ook Wotanin Wowapi nr. 15). Het bevat de teksten zoals uitgesproken door de aanwezige inheemse vertegenwoordigers en de aanbevelingen, die uiteindelijk door het congres gedaan zijn.

Voices of the Earth - Indigenous peoples, new partners & the right to self-determination in prac tice - samenstelling Leo van der Vlist - International Books & Netherlands Centre for Indigenous Peoples - 1994 - ISBN 90 6224 983 3 - prijs f 49,50.

Gerda Bolhuis


Onderwijs met liefde voor het kind

Robert Stadnick, een 56-jarige Lakota, lid van de Wolakota Waldorf Society, heeft de reis naar Zeist overleefd, maar vraag niet hoe. ''Dat verkéér in jullie land, niet te geloven!'' roept hij uit nadat we elkaar een hand hebben gegeven. ''Waar ik vandaan kom, het Pine Ridge-reservaat in South Dakota, zijn maar weinig auto's. Als je een tegenligger krijgt, weet je precies wie erin zit en hoe die persoon reageert. Maar hier is het een gekkenhuis op de weg. Ze zeiden tegen me 'zo, nu weet je hoe je hier moet komen', maar ik heb niets gezien. Ik zat de hele tijd met mijn handen voor mijn ogen op de achterbank.''
Het is even wennen, het buitenland. Als het niet nodig was geweest, zou hij thuis zijn gebleven bij zijn vrouw Isabelle en hun vier kinderen. Dat hij toch op tournee is door een koud, winderig en regenachtig Nederland, is omdat hij aandacht wil vragen voor een nieuw project op Pine Ridge: het opzetten van een Waldorf school.

WALDORF SCHOOL
De eerste Waldorf school werd in 1919 gesticht door de Oostenrijkse wijsgeer Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie. Volgens de definitie uit de Kleine Winkler Prins streeft de antroposofie naar ''een nieuwe, innerlijke cultuur, betrokken op het wezen der dingen, dat door een direct geestelijk schouwen wordt bereikt.'' Onderwijs is heel belangrijk in de antroposofische leer, omdat goed onderricht een betere ontwikkeling van het kind mogelijk maakt, waardoor het weer makkelijker is met 'het hogere' (bij gebrek aan een beter woord hiervoor) in contact te komen.
Robert Stadnick kwam in aanraking met de antroposofie via de boeken van Rudolf Steiner en door zijn vrouw Isabelle, een Zwitserse die afstudeerde aan een Waldorf school. Hij voelde zich enorm aangetrokken tot de leer. ''Wat mij zo aansprak in de boeken van Rudolf Steiner was de geweldige liefde en zorg voor de medemens. Steiner gaf de boodschappen van geesten door om andere mensen te helpen beter in het leven te staan, en dat was precies de juiste boodschap op het juiste moment. Wij als Lakota bevinden ons op dit ogenblik in een moeilijke situatie. De normen en waarden van de blanken werken niet voor ons en die van onszelf staan onder druk. Wat wij nodig hebben is onze eigen normen en waarden bewaren, en daarbij kunnen we hulp gebruiken. De antroposofie is zo'n steuntje in de rug.'' De beslissing om een eigen Waldorf school op te richten werd drie jaar geleden genomen door een groep ouders in de buurt van Kyle. ''Drie jaar,'' lacht Stadnick, ''dat is wel heel erg kort volgens sommige mensen. Veel te snel om alles in drie jaar op te bouwen. Nou, soms denk ik wel eens dat dit initiatief voor ons 200 jaar te laat is gekomen!'' Hoe dan ook, ze organiseerden zich in de Wolakota Waldorf Society en begonnen fondsen in te zamelen voor de bouw van de school. Op dit moment beschikken de ouders over een gloednieuw lokaal bij Three Mile Creek. ''De school is al open'', zegt Stadnick vol trots. ''Toen ik wegging hadden we negen kinderen op de kleuterschool. Die beginnen volgend jaar in de eerste klas, waarna er weer een nieuwe groep op de kleuterschool kan beginnen, enzovoort.'' Het is de bedoeling dat er zo ieder jaar een lokaal bijkomt voor de volgende klas, totdat het project is uitgegroeid tot een volwaardige high school in het jaar 2007.

HET ZESDE ZINTUIG
De keuze voor het antroposofische model was logisch. Robert Stadnick: ''We vinden de Waldorf school een voortzetting van onze eigen manier om kinderen te onderwijzen. Lesgeven, onderwijzen, wordt gedaan met liefde en aan dacht voor het kind, en dat is de aanpak die ook de boventoon voert in de Waldorf scholen. De docent blijft acht jaar bij hetzelfde kind. Jij, als leraar, moet het beste van jezelf in het kind stoppen, je bent de hele tijd verantwoordelijk voor hetzelfde kind. Op die manier ontstaat er een duurzame relatie, gebaseerd op liefde en wederzijds respect. Dat is hoe wij onze kinderen opvoedden en dat is ook zoals het op deze school gebeurt. Ook belangrijk is dat de ouders een belangrijke rol spelen in het onderwijs. Wat de ouders thuis proberen te bereiken, wordt door de school opgepakt en verder ontwikkeld. ''Er is nog iets belangrijks: de holistische benadering van een Waldorf school. Wij leerden onze kinderen hun vijf zintuigen te gebruiken zodat het zesde zintuig, die van het hart, zich zou ontwikkelen. Die holistische benadering gold voor het spirituele. We hadden geen ervaring in het op die manier onderwijzen van andere dingen, zoals aardrijkskunde of wiskunde. De Waldorf school benadert onderwijs echter ook op een holistische manier, dus wat we deden op het spirituele vlak kunnen we nu ook doen bij de gewone schoolvakken.''

LEVEN OP DEZE AARDE
Stadnick voorziet geen grote problemen bij het overhevelen van een Europees model naar Lakota Indianen in de Verenigde Staten. Gedecideerd: ''Steiners leer komt van God, voor alle mensen. In zijn tijd sprak Rudolf Steiner tegen christenen, dus hij moest zijn boodschap een beetje aanpassen zodat ze het zouden begrijpen. Maar als je in staat zou zijn objectief naar zijn boodschap te kijken, niet vanuit een christelijk standpunt, maar vanuit het standpunt van iemand die God wil vinden, dan zal je zien dat hij tegen iedereen praatte. Tegen jou, tegen mij. Steiner maakt deel uit van wat gaat komen. Het tijdperk van de bewustwording, het holisme, de relatie tussen de ziel van de mens en God ontwikkelen. De boodschap van de geesten die Steiner overbracht gaat veel verder dan alleen maar het zoeken van God. Het gaat erom hoe te leven op deze aarde, het gaat erom de mensen en hun ziel te verbinden met alles wat er is. Dat is iets wat voor ons ook belangrijk is. Wij proberen ook een manier te vinden om in vrede op deze aarde te le ven. Natuurlijk zullen we in de loop der tijd dingen tegen komen die we moeten veranderen. Nu al passen we hier en daar iets aan. Waldorf scholen maken bijvoorbeeld gebruik van sprookjes tijdens de lessen. De Lakota heb ben een eigen, volledig ontwikkelde cultuur, dus wij hebben onze eigen sprookjes die we kunnen gebruiken. Maar het uiteindelijke resultaat is het zelfde.''

GEEN OFFICIËLE STEUN
Het is moeilijk om de school draaiende te houden. Het is een particulier initiatief van ouders uit de streek en de Wolakota Waldorf Society ontvangt geen steun van de Amerikaanse regering. ''Dat is een bewuste keuze van ons,'' legt Stadnick uit. ''We willen geen subsidie, want met overheidssteun is het je verboden over God te praten tijdens de les. Je kunt er niet over discussiëren want het moet van elkaar gescheiden blijven. Dat werkt zo: het is het geld van de belastingbetaler, iedereen betaalt eraan mee, iedereen is verzekerd van zijn grondwettelijke rechten en daarom mag je niet over God praten, ook al zouden alle belastingbetalers overtuigde christenen zijn. Maar wij willen nu juist wel over God praten. Het zesde zintuig ontwikkelen en zoekend naar God een goede manier vinden om ons staande te houden in deze wereld.'' Dat is het uiteindelijke doel dat ook in de naam van de organisatie tot uitdrukking komt. ''Wolakota, daar gaat het om,'' zegt Stadnick. ''Lakota betekent zoiets als 'te zijn'. Het voorvoegsel Wo duidt aan dat iets in verbinding staat met God, dus samengevoegd betekent het ongeveer 'je dicht in de aanwezigheid van God bevinden'. Maar ik vind een andere vertaling beter: vrede.''

Ingrid van Amelsfort

Zie ook nieuwsbrief nummer 19: Stichting Wolakota Waldorf en nummer 26: Robert Stadnick overleden


Een jeugdmythe aan flarden


De donkere kant van "Het kleine huis op de prairie" - vervolg van artikel uit nummer 17

''Ze waren illegale kolonisten op een Osage reservaat'' zei Dennis McAuliffe. In de jaren 60 van de vorige eeuw moedigde de Homestead Act kolonisatie van het Westen aan. Maar Charles Ingalls, Laura's vader nam geen stukje wat bestemd was voor blanken maar een stuk wat geoormerkt was door de regering voor Osage Indianen in Kansas. De kaft van 'Het kleine huis' heeft het over Oklahoma maar dat klopt niet volgens McAuliffe. ''Het boek geeft de indruk dat ze over de prairie dwaalden, een leuk plekje zien, daar gaan wonen en onbedoeld beland zijn op een reservaat''.
Ze waren niet de enige familie die dit deed. In 1869, het jaar waarin de familie Ingalls daar gingen wonen, waren er meer dan 500 families op die wijze in overtreding. Aan het eind van dat jaar hadden de pioniers de Indiaanse maisvelden overgenomen en weigerden hen hout te laten hakken op het ingenomen land, aldus een rapport aan de overheid geschreven door vertegenwoordiger G.C. Snow. ''Meer dan 100 paarden zijn gestolen van de Osages in de afgelopen maand. De pioniers zeggen dat ze me zullen doden als ik tussenbeide kom''. Volgens een andere vertegenwoordiger, Isaac Gibson, vormden de pioniers in 1870 burgerwachten. Terwijl de Osage weg waren voor de jacht vielen de pioniers een dorp aan met voornamelijk ouderen en zieken en stalen de wintervoorraden. ''Zelfs graven werden geplunderd in de hoop iets waardevols te vinden'', schreef Gibson.
McAuliffe weet niet of Charles Ingalls mee deed aan deze overvallen. ''Het is moeilijk voor te stellen dat ze dergelijke dingen niet bespraken met andere kolonisten. Op zijn minst gaf de familie Ingalls steun door het aantal blanke kolonisten op het reservaat op te voeren. Zelfs als ze niet persoonlijk In dianen aanvielen, zei McAuliffe, waren ze nog medeplichtig aan de grootste misdaad: ''het stelen van land''.
Nadat ik met McAuliffe had gesproken kocht ik een nieuw exemplaar van 'Het kleine huis'. Verschillende passages maken duidelijk dat de familie Ingalls dat ze geen recht had op dat stuk land waar ze woonde, maar verwachtte dat de regering het Indianenprobleem zou oplossen. Laura vroeg: ''Zal de regering deze Indianen dwingen naar het Westen te trekken?'' ''Ja'', zei pa. ''Als blanke pioniers een land gaan bewonen moeten de Indianen vertrekken. De regering gaat deze mensen verplaatsen naar het Westen. Daarom zijn we hier Laura. Blanken gaan dit land bewonen en we krijgen het beste land omdat we hier het eerste waren en konden kiezen. Begrijp je dat?'' ''Ja pa'', zei Laura. ''Maar pa ik dacht dat dit Indian Territory was. Zullen de Indianen niet kwaad zijn als ze weg moeten?'' ''Geen vragen meer Laura'', zei pa streng. ''Ga slapen''. Hoe had ik dit gedeelte kunnen vergeten?
Aan het eind van 'Het kleine huis op de prairie' verlaat de familie Ingalls hun huis omdat soldaten de blanken uit Indian Territory verwijderden. ''Dat is absoluut niet waar'', zei McAuliffe. Volgens hem tekenden de Osage in 1870 een verdrag waarmee ze hun land in Kansas opgaven. Het leger wilde de pioniers juist niet verdrijven. McAuliffe las 'Het kleine huis op de prairie' voor het eerst toen hij bezig was met zijn eigen boek. Zijn bloed kookte toen hij verschillende passages las waarin Laura beschrijft hoe ze de ribben van de Indianen kon zien. ''Geen wonder'', vindt McAuliffe. ''Ze hadden honger, verdomme, omdat blanken hun velden verbrandden.... hun voedsel en paarden stalen en hun graven plunderden en dat maakt me woedend''.
Ikzelf had nooit over de familie Ingalls op dergelijke manier gedacht. Al die jaren had ik Laura's boeken gelezen - en had ik op school geleerd wat er was gebeurd met Indianen in het westen - en toch dacht dat deze dingen los stonden van elkaar in totaal verschillende werelden speelden. Land werd ingenomen door legers, niet door kleine meisjes. En Laura? Heeft ze echt gelogen tegen me? Misschien kende ze de waarheid niet. ''Misschien was ze zelf niet op de hoogte van wat er zich afspeelde. Niemand beweert dat ze een historische wetenschapster was'', gaf McAuliffe toe.
''Toch klopt het boek uiteindelijk niet. Mensen die deze boeken lezen, geloven wellicht Laura's versie van de Amerikaanse geschiedenis. Ik denk dat het een gruwelijke vertekening van de feiten was. Zij zijn de bejubelde pioniers, die nobel en dapper waren in de kolonisatie van Amerika. Het zou heel anders zijn geweest als ze beschreven had hoe haar familie illegaal land innam.'' Daarin had hij gelijk. Als de boeken accuraat waren geweest had ik me nooit zo verbonden gevoeld met Laura en haar familie. McAuliffe verwacht hevige kritiek van Laura fans wanneer zijn boek uitkomt in de zomer van 1994. Maar het is belangrijk dat mensen de waarheid weten zegt hij. ''Terwijl ik dit schreef zag een collega een exemplaar van het boek liggen. Ze pakte het op met een glimlach. Ik vertelde dat ik bezig was met wat minder leuke kanten van het boek''. Ze zei onmiddellijk: ''Dan wil ik je verhaal niet lezen''. Ik begreep haar. Ik zal nooit meer kunnen genieten van de boeken zoals vroeger. Toen ik een kind was geloofde ik onvoorwaardelijk in haar. Ik vatte de draad in de vier prairiejaren weer op. Ik glimlachte om anekdotes die de trotse moeder Laura vertelde over haar eerste kind. Ik huilde toen ze de dood van haar tweede kind beschreef en hoe ze in haar verdriet en vermoeidheid daarna per ongeluk het huis in brand stak en het vuur bijna alles vernielde wat ze hadden. Haar ogen waren aangetast en ze bracht enkele dagen door bij pa en ma. Maar er moest gewerkt worden. Haar man en zij zaten in de schulden en waren bang hun boerderij kwijt te raken. Dus voordat haar ogen genezen waren kwam Laura uit bed om weer op het land te gaan werken. ''Het is zwaar volwassen te zijn'', dacht ik. Laura ik vergeef je. Denk ik.

De boeken van Laura Ingalls Wilder zijn in iedere openbare bibliotheek te leen. Enkele vertaalde titels zijn:
Het kleine huis op de prairie
Het kleine huis in het grote bos
De vier prairie jaren
Een huis voor Laura
Onderweg
Het huis aan het zilvermeer
De hoeve
Aan de rivier

Vertaling: Judith-an Verschuuren
Vertaald uit Indian Country Today, geschreven door Marie Joyce


Lakota Nieuws


JANKLOW HERKOZEN
Bij de recente verkiezingen in de Verenigde Staten is de republikein Janklow teruggekomen als gouverneur van Zuid-Dakota. Hij was in de zeventiger jaren al twee perioden gouverneur. Janklow was zeer berucht vanwege zijn confrontaties met Indianen. Hij dreigde destijds in het openbaar Indiaanse activisten onder de groene zoden te zullen werken. Over z'n huidige visie op de Indiaanse problematiek heeft Janklow zich nog niet uitgelaten.

LIEFDADIGHEID
De in de staat Virginia gevestigde hulporganisatie American Indian Relief Council staat onder zware kritiek. In Rapid City, Zuid-Dakota vond een onlangs een demonstratie plaats tegen deze organisatie. De eisen waren o.a. dat men de organisatie onder controle van Indianen wilde stellen, hen wilde laten verhuizen van Virginia naar Zuid-Dakota en geen onjuistheden meer wil de laten vertellen over de Lakota. Verder wilde men een gerechtelijk onderzoek laten instellen naar de handel en wandel van de AIRC.

TELEVISIE
Het VARA tv-programma 'De wereld van Boudewijn Büch' bezocht onlangs de Black Hills en het Pine Ridge-reservaat. Op het reservaat werd een bezoek gebracht aan Red Cloud Indian School, waar een Jezuieten-pater een collectie Indiaanse schilderijen beheert. Helaas, een gemiste kans: er werd niet eens gemeld dat men op een reservaat was, de naam van de pater werd gewijzigd van Simon naar Joseph en er werd geen enkele Indiaan aan het woord gelaten. Indiaanse kinderen mochten alleen maar een folkloristisch dansje opvoeren.
Een stuk beter was het NOS Jeugdjournaal, dat de bizonkudde van Pine Ridge toonde met originele opnamen van CNN.
Ook de bekende firma Endemol is al op Pine Ridge gesignaleerd. 'Rudi's Urlaubsshow' (jawel, Rudi Carrell) op RTL-Plus gaf een Duitse vrouw de kans op de reis van haar leven, naar de Indianen. Uitzenddatum (nog) niet bekend.


Service-pagina


Bij dit nummer van Wotanin Wowapi vindt U weer de jaarlijkse acceptgirokaart. De donatie is minimum 25,- gulden per jaar. Als U meer geeft, komt dit ten goede aan één van de projecten in Zuid-Dakota, die door de Lakota Stichting worden gesteund.

Colofon


Redactie: Ingrid van Amelsfort & Judith-an Verschuuren
Organisatie & produktie: Gerda Bolhuis
Layout/logo's: Ad Vermeulen
Bijdragen: Ingrid van Amelsfort, Gerda Bolhuis, Natanja Davidsson, Evert de Kruijf & Judith-an Verschuuren

ISSN 0926-2989