Wotanin Wowapi 35 - september 1999


nieuwsbrief van de Lakota Stichting

nummer 35, september 1999

Inhoudsopgave



poster Smoke Signals

Smoke Signals

oftewel: '' Mevrouw, die film gaat helemaal niet over Indianen''

Op 19 augustus kwam in Nederland de film 'Smoke Signals' in de bioscoop. Deze Indianenfilm kwam vorig jaar uit in Amerika en was daar een behoorlijk succes. De film wordt aangekondigd als de eerste film die helemaal door Indianen is gemaakt. Indianen zelf hebben er zeer positief op gereageerd.

Gezien de huidige belangstelling in Nederland voor Indianen, zou je verwachten dat de film ook hier volle zalen zou trekken. Niets bleek minder waar. De film ging in twee bioscopen (Amsterdam en Leiden) in première. Op het moment van het schrijven van deze recensie draaide hij nog in Amsterdam en in Nijmegen. Toen ik de Leidse bioscoop belde, kreeg ik te horen: ''Mevrouw, die film gaat helemaal niet over Indianen''. Het misverstand bleek te zitten in de veronderstelling dat iets over Indianen toch meer folkloristisch zou zijn. De werkelijkheid - Indianen in spijkerbroek en T-shirt - wekt nu eenmaal niet zo veel interesse. In de film wordt ook nog eens niet geknokt, dus waarom zouden we daar nou heengaan!

Over de film zelf kan ik maar drie dingen zeggen: leuk, leuk, leuk! Het verhaal gaat over twee Indiaanse jongens uit het Coeur d'Alene-reservaat in Idaho, die naar Arizona gaan om de as van de overleden vader van één van hen op te halen. Rode draad in het verhaal is een brand die woedde toen de beide jongens nog baby's waren. Langzamerhand wordt in flashbacks duidelijk wat er indertijd in werkelijkheid is gebeurd.

De film zit vol Indiaanse humor, zelfspot en verwijzingen naar Indiaanse geschiedenis. Bijna alle acteurs zijn bekend uit andere films en tv-series. Gary Farmer, die de vader speelt, was eerder te bewonderen in Powwow Highway, een indiaanse roadmovie, en in de tv-serie ‘The Rez'. Deze Canadese jeugdserie, waarin ook andere acteurs uit ‘Smoke Signals' speelden, was korte tijd ook op de Belgische tv te zien.

Ons advies: ga vooral kijken als ‘Smoke Signals' nog ergens draait of als hij op video uitkomt (Smoke Signals is inmiddels in de videotheek te huur. Red. 16-12-2000).

Gerda Bolhuis

Hoofdrollen: Adam Beach, Evan Adams, Tantoo Cardinal, Gary Farmer en Irene Bedard. Regie: Chris Eyre. Lengte: 88 minuten. Vanaf 16 jaar.


De heilige man

Indiaanse spiritualiteit

Auteur: Gerhard Buzzi
Uitgeverij: Ankh Hermes, Deventer
ISBN: 90 202 8185 2
(Vertaald uit het Duits)

Nadat ik dit boek gelezen had, bleef ik met één grote vraag zitten: is de schrijver werkelijk in het Pine Ridge-reservaat geweest? Volgens de cover van het boek wel. Gerhard Buzzi, zo wordt vermeld, verbleef enige tijd in het reservaat bij een oude medicijnman die hij, zonder verdere naamsvermelding, ''Grootvader'' noemt. Deze man zou in Pine Ridge zo bekend zijn, dat iedereen zou weten wie hij is. Behalve de werkelijke naam van de medicijnman blijft nog veel meer in het vage: wanneer de contacten plaatsvonden, waar ze zich afspeelden, hoe lang ze duurden, het is allemaal onbekend.

Buzzi beschrijft hoe ''Grootvader'', die gewoonlijk niet met blanken omgaat, de auteur na de kennismaking direct in vertrouwen neemt en inwijdt in het geloof en de ceremonies van de Lakota. In de new age-lectuur vormen dergelijke inwijdingen een bekend thema.

Het boek is voorzien van literatuurreferenties. Voor het hoofdstuk ‘Het Pine Ridge-reservaat' blijkt de auteur intensief gebruik te hebben gemaakt van publicaties van het Oglala Lakota College en onze Oostenrijkse zusterorganisatie ''Arbeitskreis Indianer Nord-Amerikas''. Sommige stukken tekst blijken zelfs bijna letterlijk te zijn overgenomen.

De in de literatuurlijst opgenomen new age-publicaties zijn niet in ons bezit, maar ik heb het angstige vermoeden dat ook hieruit vrijelijk gekopieerd is. Behalve Lakota-ceremonies beschrijft de auteur een aantal bij de Lakota niet bekende gebruiken die men wel vaker in new age-publicaties beschreven ziet.

Een rijtje andere gebreken:

* een lijst met adressen en telefoonnummers is overgenomen uit een Oostenrijkse publicatie uit 1986, zonder dat is gecontroleerd of alles nog klopt (er wordt een niet meer bestaande organisatie vermeld);

* alle bijbehorende telefoonnummers zijn incompleet;

* dorpen in het reservaat, zoals Pine Ridge Village en Kyle, worden ‘grotere steden' genoemd;

* uit de toeristische informatie zijn de waarschuwing tegen het onuitgenodigd bezoeken van zonnedansen en de gedragscode weggelaten;

* de schrijver stelt dat de Lakota geestelijk zo stabiel zijn dat kindermisbruik bij hen niet voorkomt; helaas is dergelijk misbruik op Pine Ridge juist een veel voorkomend probleem.

Kortom: allemaal niet erg zorgvuldig. Het boek wekt de indruk dat schrijver en uitgever willen profiteren van de new age-hype rond indianen.

Gerda Bolhuis


Tornado raakt Pine Ridge-reservaat

Zoals we al in de vorige nieuwsbrief meldden, is het Pine Ridge-reservaat in Zuid-Dakota op vrijdag 4 juni getroffen door een tornado. In het dorpje Oglala aan de zuidwestkant van het reservaat is een trailerpark vrijwel met de grond gelijkgemaakt: 29 huizen zijn vernield. Behalve één dode en een zwaargewonde, zijn er tientallen lichtgewonden. Volgens het radiostation PBS kwamen 117 mensen zonder huisvesting te zitten. Ze werden tijdelijk ondergebracht in de sporthal en in slaapzalen van Pine Ridge High School.
Ook andere plaatsen in het reservaat werden getroffen, de tornado heeft ongeveer twintig keer de grond geraakt. De Wolakota Waldorf School in Kyle, waar juist een nieuwe klas werd aangebouwd, heeft eveneens schade opgelopen.

Het Pine Ridge-reservaat heeft geen tornado-waarschuwingssysteem. De meeste huizen hebben geen kelder waarin geschuild kan worden. De Amerikaanse overheid heeft het reservaat inmiddels tot rampgebied verklaard. Dit betekent dat er financiële hulp uit Washington komt.

Er zijn nu tijdelijk trailers voor de getroffenen geplaatst. Zo'n twintig rijdende trailers, bedoeld voor toeristen, zijn nu in gebruik. De trailers hebben êên dubbel bed, twee eenpersoons stapelbedden, een kleine keuken en een toilet. In een van de trailers wonen twintig mensen. Sommige mensen vertrouwen de trailers niet; als het waait, gaan ze naar buiten. Oorspronkelijk zouden binnen 30 dagen nieuwe huizen worden gebouwd, maar dit is nog niet gebeurd.

Gerda Bolhuis


Rellen na demonstratie in White Clay


Een demonstratie op 26 juni in en bij het Pine Ridge-reservaat in Zuid-Dakota heeft tot ongeregeldheden geleid. Aanleiding was de vondst van de lijken van twee mannen naast de weg van Pine Ridge Village naar het grensstadje White Clay in Nebraska. White Clay, dat maar 22 inwoners heeft, is met zijn vier drankwinkels al jaren een steen des aanstoots. Er wordt veel drank verkocht, terwijl de verkoop van alcohol in het Pine Ridge-reservaat niet is toegestaan. Veel reservaatsbewoners lopen naar White Clay en komen dan dronken terug. De doodsoorzaak van de beide gevonden mannen is nog onbekend. De laatste jaren zijn langs de wegen in deze buurt meer lijken van indianen gevonden. De indianen zijn van mening dat geen of onvoldoende onderzoek naar de doodsoorzaak van de slachtoffers wordt gedaan. De FBI en de Oglala-stam hebben inmiddels 15.000 dollar beloning uitgeloofd voor tips die tot aanhouding van verdachten kunnen leiden.

De demonstratie op 26 juni heeft, naar wordt gezegd, ongeveer 1500 mensen getrokken. Een supermarkt werd geplunderd en in brand gestoken. Enkele leiders van de American Indian Movement gebruikten de demonstratie om het land rond White Clay voor de indianen op te eisen. De hoog opgelopen spanning werd ten slotte gesust door traditioneel leider Oliver Red Cloud.
De week erna was er opnieuw een demonstratie. Daarbij werden enkele leiders, onder wie Russell Means, gearresteerd. Bij de reservaatsgrens is een provisorisch actiekamp verrezen.
De gouverneur van de staat Nebraska, Mike Johanns, heeft een ontmoeting gehad met vertegenwoordigers van het Pine Ridge-reservaat en van Sheridan County. Ongeveer honderd mensen liepen van Pine Ridge naar White Clay om hem te ontmoeten. Ze eisten onder andere onderzoek naar schendingen van de burgerrechten in Nebraska.

Gerda Bolhuis


Korte berichten

Bezoek Clinton

President Clinton heeft op 7 juli een bezoek gebracht aan het Pine Ridge-reservaat in Zuid-Dakota. Clinton's bezoek maakte deel uit van een tournee door de armste streken van Amerika. Ondanks de roerige zomer die Pine Ridge kende (zie de artikelen in deze nieuwsbrief), is het bezoek zonder incidenten verlopen. Clinton maakte kennis met een aantal leiders, zowel traditionele leiders als stamraad-vertegenwoordigers. Zo'n 4500 mensen luisterden naar zijn toespraak op het terrein van Pine High School. Clinton beloofde onder meer een aantal hulpprogramma's voor het reservaat.

Teruggave Ghost Dance-shirt
Na jaren getouwtrek is een Ghost Dance-shirt, dat zich in een museum in Glasgow (Schotland) bevond, teruggegeven aan de Lakota. Ter gelegenheid hiervan is door de Wounded Knee Survivors Association een ceremonie met het shirt gehouden bij het monument voor de slachtoffers van het bloedbad bij Wounded Knee in 1890.
Bradley presidentskandidaat

Bij de Democratische Partij in de Verenigde Staten heeft zich naast Al Gore, de huidige vice-president, een tweede presidentskandidaat gemeld, Bill Bradley. Deze is onder de Lakota zeer bekend, omdat hij de senator was die in de jaren tachtig een wetsontwerp tot teruggave van de heilige Black Hills bij het Amerikaanse Congres indiende. Bradley, een voormalige basketballer, kende de situatie van de Lakota, omdat hij in zijn sporterstijd wel eens basketclinics op het Pine Ridge-reservaat heeft gegeven.


Colofon


Eindredactie: Marian Cuisinier
Organisatie & produktie: Gerda Bolhuis
Layout/logo's: Ad Vermeulen

ISSN 0926-2989